a a a
Gminy Powiatu Wadowickiego
Serwisy WWW Gmin
Andrych�w
Kalwaria Zebrzydowska
Lanckorona
Strysz�w
Brze�nica
Tomice
Spytkowice
Wiprz
Mucharz
Wadowice

Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej



Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej powstao na pocztku XVII wieku jako fundacja Mikoaja Zebrzydowskiego, naley dzisiaj do najciekawszych w Polsce zaoe krajobrazowo-architektonicznych i do najczciej uczszczanych polskich miejsc pielgrzymkowych. Kilkudziesiciotysiczne rzesze ptnikw gromadz si zwaszcza podczas Chwalebnego Misterium Paskiego w Wielkim Tygodniu oraz w czasie Misterium Pogrzebu i Triumfu Matki Boej w sierpniu. Sanktuarium Kalwaryjskie skada si z barokowej bazyliki, w ktrej umieszczony jest cudowny wizerunek Matki Boej Kalwaryjskiej, z klasztoru i z zespou kociow i kaplic w stylu barokowym i manierystycznym, wkomponowanych w malowniczy krajobraz beskidzki i nazwanych drkami kalwaryjskimi. Sanktuarium to zostao zbudowane na wzr Drogi Krzyowej Pana Jezusa w Jerozolimie. Jest to, wic „swoista kopia Kalwarii jerozolimskiej” z kaplicami do odprawiania rozwaa o Mce Paskiej i o tajemnicach z ycia Matki Boej.

Opiekunami i strami sanktuarium s, z woli pierwszego fundatora, Mikoaja Zebrzydowskiego, Bracia Mniejsi, w Polsce popularnie zwani bernardynami (franciszkanie). Specjalny dokument fundacyjny, przekazujcy Kalwari bernardynom podpisa Mikoaj Zebrzydowski na zamku krakowskim 1 XII 1602 roku. Jest to, wic oficjalny pocztek Kalwarii Zebrzydowskiej. Pierwsi bernardyni przybyli do Kalwarii w roku 1604, kiedy to rozpoczto budow kocioa i klasztoru.

Naley zaznaczy, e pierwsza tego rodzaju kalwaria w Europie powstaa ok. 1420 r. w Hiszpanii (koo Kordoby), a nastpnie pojawiy si licznie, zwaszcza w XVII w., w innych krajach europejskich, takich jak Francja, Wochy, Niemcy, Szwajcaria i inne. Powodem powstawania kalwarii byo zajcie Ziemi witej przez mahometan (Turkw) i uniemoliwienie chrzecijanom dostpu do miejsc witych w Jerozolimie. Do rozpowszechnienia kalwarii przyczyni si swoimi publikacjami („Theatrum Terrae Sanctae” 1590, „Urbis Hierusalem quem ad modum ea Christi tempore floruit” 1592) Adrian Cruys, zwany Adrichomiusem, ktry Bolesn Drog Pana Jezusa dzieli na Drog Pojmania i Drog Krzya i zachca do jej zakadania na terenach grzystych, przypominajcych topograficznie Drog Krzyow Jezusa w Jerozolimie. Publikacje Adrichomiusa byy rwnie zacht dla Mikoaja Zebrzydowskiego do zaoenia kalwarii w swoich dobrach rozcigajcych si pomidzy grami ar i Lanckoron. Po wybudowaniu Kalwarii Zebrzydowskiej zostay erygowane rwnie nastpne polskie kalwarie np. w Pakoci, Wejherowie, Pacawiu (Kalwaria Pacawska), Grze w. Anny i inne.

Pocztki sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej sigaj 1600 roku, kiedy to Mikoaj Zebrzydowski, wojewoda krakowski, wznis na grze ar kociek Ukrzyowania wg modelu przywiezionego z Jerozolimy przez dworzanina zamku lanckoroskiego, Hieronima Strza. Kociek ten w nastpnym roku (4 X 1601), w dzie w. Franciszka z Asyu, uroczycie konsekrowa nuncjusz papieski Klaudiusz Rangoni, w obecnoci biskupa krakowskiego Bernarda Maciejowskiego. W latach 1604-1609 Mikoaj Zebrzydowski wybudowa koci i klasztor wg projektw architekta woskiego Jana Marii Bernardoniego oraz architekta i zotnika flamandzkiego, Pawa Baudartha. Konsekracja tego kocioa odbya si dnia 4 X 1609 roku, a wic znowu w uroczysto w. Franciszka. Dokona jej biskup krakowski, Piotr Tylicki. W latach 1609-1617 Mikoaj Zebrzydowski wybudowa wg planw Pawa Baudartha nastpujce kaplice Drogi Krzyowej do odprawiania specjalnego naboestwa: Ratusz Piata, Grb Pana Jezusa, Ogrjec, Pojmanie, Dom Annasza, Dom Kajfasza, Paac Heroda, Grb Matki Boej, Woenie Krzya, Wieczernik, Wniebowstpienie, Drugi Upadek Pana Jezusa, i pustelnia Piciu Braci Polakw z kaplic w. Marii Magdaleny. Po mierci Mikoaja Zebrzydowskiego w 1620 roku opiekunem i budowniczym Kalwarii by jego syn, Jan Zebrzydowski, ktry wybudowa pi dalszych kaplic pasyjnych (Brama Wschodnia, Kaplica na Cedronie, Pierwszy Upadek Pana Jezusa, Cyrenejczyk i Weronika), osiem kaplic maryjnych do odprawienia tzw. drek Pogrzebu i Triumfu Matki Boej oraz rozbudowa wzniesione jeszcze przez Mikoaja Zebrzydowskiego kaplice Ukrzyowania i Grobu Matki Boej. Jan Zebrzydowski wybudowa te tzw. „gradusy” obok ratusza Piata i kaplic znalezienia Krzya z pustelni w. Heleny. Nie nale one jednak do serii tzw. kaplic drkowych, podobnie jak wybudowane przez Mikoaja Zebrzydowskiego Wniebowstpienie i pustelnia Piciu Braci Polakw. Nastpnym fundatorem kalwaryjskim by Micha Zebrzydowski, ktry zasuy si rozbudow kompleksu klasztornego przez poszerzenie go o drugi wirydarz od strony pnocnej (1654-1655) i wybudowanie (1658-1667) kaplicy Matki Boej Kalwaryjskiej nalecej do najpikniejszych obiektw architektonicznych w Kalwarii Zebrzydowskiej. I wreszcie na przeomie XVII i XVIII w. Magdalena Czartoryska, ostatnia wielka fundatorka kalwaryjska, podja si powikszenia kocioa o dug i szerok naw, oraz o fasad i dwie wiee przy elewacji frontowej. Roboty te ukoczono w roku 1702, a wic ju po jej mierci (†1694).

mier Magdaleny Czartoryskiej zakoczya epok wielkich fundatorw kalwaryjskich. Od tego czasu troska o Sanktuarium Kalwaryjskie spoczywa na jego strach – bernardynach i na ptnikach przybywajcych do sanktuarium z okazji rnych uroczystoci.

Kalwaria Zebrzydowska jest miejscem kultu Mki Paskiej i kultu maryjnego. Kult Mki Paskiej przejawia si w naboestwie drek Pana Jezusa i w obchodzie pasyjnym Wielkiego Tygodnia, natomiast kult maryjny w naboestwie drkowym Matki Boej,   w Procesji pogrzebu i Triumfu Matki Boej w sierpniu i w czci cudownego wizerunku Matki Boej Kalwaryjskiej, ktry znajduje si tu od roku 1641. Naley take zaznaczy, e kult maryjny jest tu dopenieniem kultu Pana Jezusa i cile z nim harmonizuje. Tajemnice Maryi splataj si z tajemnicami Pana Jezusa: „To, co tutaj stale pociga na nowo, to wanie owa tajemnica zjednoczenia Matki z Synem i Syna z Matk. Tajemnica ta opowiedziana jest plastycznie i szczodrze przez wszystkie kaplice i kociki, ktre rozoyy si wok centralnej bazyliki" (Jan Pawe II w Kalwarii 7 VI 1979 r.).
Projekt i program Interhead.pl
Nasza strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgod na ich zapis lub wykorzystanie. Wicej informacji mona znale w Polityce Cookies.
|